دانشکده شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب
FA
 

تحلیل گفتمان های قصه پردازی در عصر صفوی (بامطالعه موردی قصه های ابومسلم نامه، حسین کرد شبستری و کلثوم ننه)

 
تاریخ انتشار: 1399/10/13    تعداد بازدید: 10

تحلیل گفتمان های قصه پردازی در عصر صفوی (بامطالعه موردی قصه های ابومسلم نامه، حسین کرد شبستری و کلثوم ننه)

جلسه دفاع از رساله دکتری آقای مسلم ناصری توسط معاونت آموزشی و پژوهشی دانشکده شیعه شناسی با مساعدت گروه علمی تاریخ و فرق تشیع برگزار شد.
 

عنوان رساله:

 

تحلیل گفتمان های قصه پردازی در عصر صفوی

(بامطالعه موردی قصه های ابومسلم نامه، حسین کرد شبستری و کلثوم ننه)

 

استاد راهنما: جناب استاد حسن زندیه

استاد مشاور: جناب استاد علی اصغر سلطانی

 

اساتید داور:

جناب استاد سیدمحمد حسینی

جناب استاد علی آقانوری

جناب استاد حسین ایزدی

 

 

چکیده

     عصر صفویان، صحنه رویارویی طیف‌ها و جریان‌های مذهبی- فرهنگی و فکری و به دنبال آن قدرت سیاسی بود. صفویان به خاطر جایگاه مذهبی و تصوفی خود، ابتدا برای غلبه بر حریفان، از ابزارهای فرهنگی نظیر قصه سود ‌جستند؛ قصه‌هایی با قهرمانی ملی ـ مذهبی که ضمن سرگرم کردن قزلباشان، به‌عنوان مرام‌نامه‌ای اعتقادی در تشجیع و انسجام برای غلبه بر حریفان مخالف داخلی و خارجی نقش بارزی ایفا ‌کرد؛ اگرچه این ابزار مهم پس از تثبیت حکومت صفویه و ورود و تسلط گفتمان شریعت، مورد بی‌مهری و تحریم قرار گرفت و راویان و دوستاران قصه بخصوص ابومسلم نامه مورد هجمه، تهدید و قتل واقع شدند.

 این نوشتار می‌کوشد ضمن بازنمایی بافت تاریخی حکومت صفویان با تحلیل گفتمان نشانه‌شناسی، علل همگرایی موافقان و واگرایی مخالفان قصه را در گفتمان کلان‌"شریعت و طریقت" و دیگر گفتمان‌های پنهان در قصه‌پردازی این عصر، در سه قصه منثور "ابومسلم نامه، حسین کرد شبستری و کلثوم ننه" مطابق مربع ایدئولوژیک "وون دایک" و چهارچوب نظری لاکلا و موف، با استفاده از تمهیدات بلاغی ـ بیانی تبیین کند که چگونه گفتمان‌های متفاوت در قصه‌های عصر صفوی ظهور و بروز یافتند و چگونه گفتمانی در سده نخست توانست با استفاده از شگردهای تخریب، انکار، تهدید و حتی قتل، ضمن برجسته کردن خود، گفتمان قزلباشان، را به حاشیه براند؛ اما در سده پایانی به علت واگرایی و عدم قاطعیت همان گفتمان در نظارت و رعایت امور شرعی و تغییر نگرش قدرت سیاسی شاهان نسبت به صوفیان، در این مبارزه چندان موفق نبود. تلاش  این رساله بر آن است تا با بازسازی بستر تاریخی و با تحلیل آثار ادبی سه دوره پیدایش، اقتدار و زوال، تسلط گفتمان‌های صاحب نفوذ را در قصه‌پردازی عصر صفوی  بررسی و تبیین کند.

استفاده از قصه به‌گونه‌ای هدفمند جهت پیشبرد اهداف مذهبی و اندیشه‌ای و تلاش دیگر گفتمان‌ها رسیدن به قدرت و تفوق بر حریف، در سه دوره مذکور حکومت صفویان، موضوع این رساله است که بر شیوه توصیفی ـ تحلیلی، مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای استوار است.

کلمات کلیدی: قصه‌پردازی، قزلباشان، علما، قصه‌پردازان، تحلیل گفتمان نشانه‌شناسی، قصص ابومسلم نامه، حسین کرد شبستری، ننه‌کلثوم.

 

 

 



نظرات
نام
پست الکترونیک
کد امنیتی
Captcha
دانشکده شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه نشریات دانشگاه
پست الکترونیک
فروش اینترنتی کتاب
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز